Na afiszu: Tydzień Andrzeja Wajdy i Krystyny Zachwatowicz

Andrzej Wajda był związany ze Starym Teatrem w latach 1963–2004. W tym czasie zrealizował 18 przedstawień, z czego 16 we współpracy z Krystyną Zachwatowicz, autorką scenografii i kostiumów. W 2026 roku, decyzją Senatu RP, reżyser został Patronem Roku, co nadaje wydarzeniom szczególną symbolikę.

Wajda wierzył, że sztuka ma moc zmieniania rzeczywistości, uczenia demokracji i dawania poczucia wolności. Do teatru przenosił swoje filmowe doświadczenie – precyzję kadru, umiejętność budowania obrazu światłem oraz myślenie montażem. Jako artysta malarz szkicował przestrzeń emocją, kolorem i fakturą, a emocjonalne widzenie sceny było dla niego impulsem do pracy nad formą przedstawienia. Większość teatralnych realizacji w Starym Teatrze tworzył wspólnie z Krystyną Zachwatowicz, której scenografie i kostiumy miały wyrazisty, autonomiczny charakter i były równorzędnym elementem opowiadanej historii. Oboje byli dla siebie źródłem nieustannej inspiracji.

W ramach Tygodnia Andrzeja Wajdy i Krystyny Zachwatowicz zaprezentowane zostaną dwa spektakle Starego Teatru zarejestrowane przez Telewizję Polską: Noc listopadowa Stanisława Wyspiańskiego, pokazana 2 marca, oraz Zbrodnia i kara Fiodora Dostojewskiego, zaplanowana na 3 marca. Obaj autorzy mieli fundamentalny wpływ na myślenie reżysera o wolności i odpowiedzialności jednostki wobec demokracji.

Od 2 do 4 marca publiczność będzie mogła wziąć udział w performatywnym spacerze po budynku Starego Teatru, prowadzonym przez Łukasza Zaleskiego. Wędrówka śladami inscenizacji Wajdy i Zachwatowicz poprowadzi widzów pomiędzy sceną a korytarzami, odsłaniając kulisy pracy twórczej, anegdoty i mniej znane historie związane z legendarnymi przedstawieniami.

4 marca odbędzie się rozmowa poświęcona warsztatowi filmowemu i teatralnemu Andrzeja Wajdy, podczas której zaproszeni goście spróbują odpowiedzieć na pytania o kształtowanie języka wizualnego reżysera, jego metody pracy z aktorami oraz przenikanie się środków teatralnych i filmowych. Dzień później zaplanowano spotkanie poświęcone aktorowi w teatrze Andrzeja Wajdy, będące okazją do rozmowy o próbach, relacjach scenicznych, emocjach i specyfice pracy z jednym z najwybitniejszych reżyserów XX wieku.

Szczególnym wydarzeniem będzie także marcowa odsłona cyklu Stwórczynie, w ramach której Krystyna Zachwatowicz poprowadzi warsztat mistrzowski w pracowni scenograficznej zbudowanej z kostiumów, projektów i fragmentów nagrań z przedstawień takich jak Biesy, Noc listopadowa, Zbrodnia i kara, Wesele, Hamlet IV czy Makbet. Artystka opowie o swoich poszukiwaniach inscenizacyjnych i wieloletniej pracy w polskich i zagranicznych teatrach.

Przez cały okres trwania wydarzeń, od 2 do 8 marca, dostępne będą również dwie wystawy. Pierwsza, poświęcona pracowni Krystyny Zachwatowicz, zaprezentuje kostiumy, projekty, nagrania wideo i fotografie z przedstawień Andrzeja Wajdy realizowanych w Starym Teatrze. Druga wystawa przywoła inscenizacje Andrzeja Wajdy z lat 1963–2004 poprzez rysunki, szkice, fotografie i plakaty prezentowane w formie slajd show w oknach budynku teatru.

Uzupełnieniem cyklu będzie wydarzenie towarzyszące zaplanowane na 23 marca – premiera kolejnego odcinka podcastu poświęconego teatralnemu światu Andrzeja Wajdy.

Cykl Legendy Narodowego Starego Teatru to zaproszenie do ponownego spotkania z twórczością wybitnych artystów i do refleksji nad rolą teatru jako przestrzeni rozmowy o wolności, odpowiedzialności i wspólnych wartościach.